Ta sama usługa, ten sam operator, a dwie ceny: niższa przy umowie na dwa lata i wyższa przy umowie, którą można rozwiązać w każdej chwili. Na pierwszy rzut oka wybór jest oczywisty. W rzeczywistości zależy od tego, jak pewna jest Twoja sytuacja mieszkaniowa i ile naprawdę wynosi różnica, gdy policzyć wszystkie opłaty. W tym tekście porównujemy oba rodzaje umów, pokazujemy, co o okresie zobowiązania mówi prawo, i podpowiadamy, jak wykonać prosty rachunek przed podpisaniem.
Co oznacza „zobowiązanie” w umowie na internet
Umowa z zobowiązaniem to umowa na czas określony. Operator daje lepsze warunki — niższy abonament, tańszą instalację, sprzęt w promocyjnej cenie — w zamian za to, że pozostaniesz klientem przez umówiony okres. Jeżeli odejdziesz wcześniej, dostawca może żądać odszkodowania.
Umowa bez zobowiązania to umowa na czas nieokreślony. Rozwiązujesz ją z zachowaniem okresu wypowiedzenia zapisanego w umowie, bez rozliczania się z otrzymanych zniżek — bo zwykle ich po prostu nie dostajesz albo dostajesz mniejsze.
Co mówi prawo o długości umowy
Uwaga: jeśli umowę zawarto przed 10 listopada 2024 r., zasady rozliczenia wcześniejszego rozwiązania mogą wynikać z wcześniejszych przepisów. Sprawdź datę zawarcia umowy oraz jej warunki przed oszacowaniem kosztu odejścia.
Zasady określa Prawo komunikacji elektronicznej, które zastąpiło dawne Prawo telekomunikacyjne. Trzy przepisy warto znać przed rozmową z operatorem:
- Najwyżej 24 miesiące. Umowa zawierana z konsumentem na czas określony nie może być dłuższa niż 24 miesiące (art. 301 ust. 1).
- Musi istnieć wariant krótszy. Dostawca ma obowiązek zapewnić możliwość zawarcia umowy także na okres nie dłuższy niż 12 miesięcy (art. 301 ust. 2). Jeśli sprzedawca przedstawia tylko ofertę na dwa lata, zapytaj o krótszą.
- Po okresie zobowiązania jesteś wolny. Umowę, która po upływie czasu określonego przedłużyła się automatycznie, można wypowiedzieć w każdym czasie z miesięcznym okresem wypowiedzenia, a w tym okresie płaci się tylko za usługi (art. 302).
Z tego ostatniego przepisu wynika ważna rzecz: po upływie dwóch lat nie wpadasz w kolejne zobowiązanie, chyba że sam podpiszesz nową umowę albo aneks. Operator powinien też nie później niż 30 dni przed końcem okresu umowy poinformować Cię o automatycznym przedłużeniu i o najkorzystniejszych pakietach, jakie ma dla Twoich usług.
Umowa na 24 miesiące — plusy i minusy
Co zyskujesz. Zwykle najniższy abonament w cenniku, często tańszą albo bezpłatną instalację i aktywację oraz lepsze warunki na sprzęt. Warunki masz zapisane na cały okres, więc łatwiej zaplanować domowy budżet.
Co ryzykujesz. Jeżeli w ciągu dwóch lat zmienisz adres na taki, pod którym operator nie świadczy usług, stracisz pracę albo po prostu pojawi się lepsza oferta, wyjście z umowy może kosztować. Ustawa ogranicza wysokość odszkodowania — nie może ono przekroczyć sumy opłat abonamentowych pozostałych do końca umowy (art. 304 ust. 3) — ale przy wielu miesiącach do końca to nadal wyraźna kwota. Jak przebiega wypowiedzenie i kiedy nic nie kosztuje, opisujemy w osobnym tekście o rozwiązywaniu umowy na internet.
Zwróć też uwagę na konstrukcję promocji. Niska cena bywa gwarantowana tylko przez część okresu, a potem rośnie; czasem obniżka zależy od zgody na fakturę elektroniczną i zgód marketingowych. Liczy się suma wszystkich opłat w całym okresie, nie kwota z pierwszej linii oferty. Jak to policzyć, pokazujemy w poradniku jak porównać koszt oferty.
Umowa bez zobowiązania — plusy i minusy
Co zyskujesz. Swobodę. Możesz odejść, gdy się przeprowadzisz, gdy do budynku wejdzie nowy dostawca albo gdy usługa przestanie Ci odpowiadać. Nie musisz pilnować dat ani liczyć odszkodowania.
Co tracisz. Zwykle płacisz wyższy abonament, a instalacja, aktywacja i sprzęt bywają pełnopłatne. Musisz też pamiętać, że przy umowie na czas nieokreślony operator może zmienić jej warunki, jeżeli przewidział to w umowie i wskazał okoliczności takiej zmiany (art. 308). Masz wtedy prawo wypowiedzieć umowę, ale stała cena na dwa lata to coś, czego umowa bez zobowiązania z natury nie daje.
Wariant pośredni: 12 miesięcy
Umowa na rok to kompromis, o którym łatwo zapomnieć, bo rzadko trafia na plakaty. Zniżki są zwykle mniejsze niż przy dwóch latach, ale ryzyko też: w najgorszym razie do końca zobowiązania nigdy nie zostaje więcej niż dwanaście miesięcy. To rozsądny wybór, gdy wiesz, gdzie będziesz mieszkać w najbliższym roku, ale nie chcesz planować dalej.
Dla kogo który wariant
- Własne mieszkanie lub dom, bez planów przeprowadzki: umowa na 24 miesiące zwykle wychodzi najtaniej.
- Mieszkanie wynajmowane: dopasuj okres do umowy najmu. Jeżeli najem jest na rok, zobowiązanie na dwa lata oznacza ryzyko, którego nie kontrolujesz.
- Student, praca na kontrakcie, pobyt czasowy: bez zobowiązania albo 12 miesięcy.
- Czekasz na światłowód, który ma wkrótce dotrzeć do budynku: na okres przejściowy wybierz umowę bez zobowiązania, żeby móc się przesiąść bez kosztów.
- Firma: zasady dla przedsiębiorców bywają inne — zajrzyj na stronę internet dla firm.
Jak policzyć, co się bardziej opłaca
Wystarczą trzy kroki i kartka papieru.
Krok 1. Policz całkowity koszt każdej oferty za 24 miesiące. Dodaj wszystkie abonamenty miesiąc po miesiącu (z uwzględnieniem podwyżki po okresie promocyjnym), opłatę za instalację i aktywację oraz opłaty za sprzęt. Zrób to osobno dla umowy na 24 miesiące, na 12 miesięcy i bez zobowiązania.
Krok 2. Odejmij jedną sumę od drugiej. Wynik to cena, jaką płacisz za swobodę odejścia — albo, patrząc z drugiej strony, nagroda za związanie się z operatorem.
Krok 3. Oceń ryzyko. Zapytaj operatora, ile wyniosłoby odszkodowanie przy rozwiązaniu umowy po sześciu, dwunastu i osiemnastu miesiącach. Jeżeli szansa, że w tym czasie będziesz musiał zrezygnować, jest realna, porównaj tę kwotę z oszczędnością z kroku drugiego.
Rachunek ma sens tylko dla ofert, które są dostępne w Twoim budynku. Zacznij więc od sprawdzenia adresu w wyszukiwarce Telewyga.pl, a potem porównaj warunki dostawców — przegląd znajdziesz w dziale operatorzy, a opisy lokalne na stronach takich jak T-Mobile w Krakowie czy Orange w Warszawie. Jeżeli interesuje Cię konkretna miejscowość, na przykład Białystok, zacznij od jej opisu.
Pułapki, na które warto uważać
- Aneks przedłużający umowę. Propozycja „lepszej ceny” przez telefon w trakcie trwania umowy zwykle oznacza nowe zobowiązanie od dnia zawarcia aneksu. Poproś o warunki na piśmie, zanim się zgodzisz.
- Usługi dodatkowe. Zamówienie dodatkowej usługi albo urządzenia nie przedłuża okresu umowy, chyba że konsument wyraził na to zgodę (art. 305 ust. 3) — sprawdź więc, na co dokładnie się zgadzasz.
- Pakiety łączone. Internet z telewizją i telefonem w jednej umowie bywa tańszy, ale rezygnacja z jednego elementu może zmienić cenę pozostałych.
- Sprzęt. Ustal, czy router jest użyczony, dzierżawiony czy kupowany na raty i co dzieje się z nim po zakończeniu umowy.
Najczęściej zadawane pytania
Czy operator może zaproponować umowę dłuższą niż 24 miesiące?
Konsumentowi — nie. Umowa na czas określony nie może być dłuższa niż 24 miesiące.
Czy muszę podpisywać umowę na dwa lata, żeby mieć internet?
Nie. Dostawca ma obowiązek zapewnić możliwość zawarcia umowy także na okres nie dłuższy niż 12 miesięcy, a wielu operatorów oferuje również umowy bez zobowiązania. Warunki cenowe tych wariantów mogą być mniej korzystne.
Co się dzieje po upływie 24 miesięcy?
Jeżeli nie złożysz żadnego oświadczenia, umowa zwykle przedłuża się automatycznie. Od tego momentu możesz ją wypowiedzieć w każdym czasie z miesięcznym okresem wypowiedzenia. Sprawdź jednak, czy po okresie promocyjnym nie zmienia się cena.
Czy po zakończeniu zobowiązania opłaca się zostać u tego samego operatora?
To dobry moment, żeby porównać oferty. Operator powinien sam poinformować Cię o najkorzystniejszych pakietach dla Twoich usług, ale warto równolegle sprawdzić, co pod Twoim adresem proponują inni dostawcy.
Czy umowa bez zobowiązania zawsze jest droższa?
Najczęściej tak, ale nie zawsze o tyle, ile sugeruje różnica w abonamencie. Dopiero zsumowanie wszystkich opłat za porównywalny okres pokazuje rzeczywistą różnicę.
Czy w trakcie umowy na czas określony operator może podnieść cenę?
Jednostronna zmiana warunków umowy na czas określony jest możliwa tylko w przypadkach opisanych w ustawie. Jeżeli zmiana nie należy do wyjątków takich jak zmiana przepisów czy decyzja Prezesa UKE, a Ty jej nie akceptujesz, możesz wypowiedzieć umowę bez zapłaty odszkodowania. Operator musi zawiadomić o zmianie co najmniej miesiąc wcześniej.